mantar

Mantar,Kayın Mantarı

Mantarmantar

İki yüzyılı aşkın bir zamandan beri üretimi yapılan ve anayurdu Fransa olan mantar, klorofil içermeyen, bu yüzden de yaşamı için gerekli besini üretemeyip dış kaynaklardan sağlayan bir bitkidir.

Mantarların en önemli yararı yeryüzündeki yaşam çevriminde oynadıkları roldür, organik atıklarla beslenen mantarlar ölü bitki ve hayvan artıklarının çürüyerek toprağa karışmasını, böylece çevrimin sürekliliğini sağlar. Günümüzde pek çok ülkede mantar yetiştirilir, böylece hem zehirli mantar yeme tehlikesi ortadan kalkar; hem de daha bol ve yüksek verimli mantarlar elde edilir.

Mantar üretiminin ilk aşamasında mantar miselyumu yetiştirilir. Yenmeye elverişli mantar türleri, otuz tanedir. Proteince zengin, değerli bir gıda maddesi olduğu için bazı mantar türleri özel olarak üretilir. Mantarların üretilmesinde sıcaklık ve nem önemli birer etkendir. Gölgede ve rutubetli toprakta yetişen mantarlar en iyi fiziksel çevre koşullarının denetim altında tutulabildiği özel mantar çiftliklerinde yetiştirilir.

Mantar yastıkları mahzenlerde ya da başka binalarda, ışık girmeyen, ama çok iyi havalandırılmış ve doyasıya nemlendirilmiş yerlerde sürekli 15-16ø de tutularak geliştirilir. Bilinçli bir uygulamayla mantar yataklarndan her yıl 6-8 ay boyunca ürün elde edilir.    

 Sağlıktaki rolü

Mantarlar, proteince zengin bir besin kaynağıdır. Diyetetik açıdan pek çok vitamin ve oligoelement içerir. Bol miktarda madensel tuz içeren mantar, zihinsel yorgunluğa ve kansızlığa iyi gelir. Bileşiminde A, B ve D vitaminleri bulunur. Düşük kalorisiyle açlık duygusunu giderir bir bitkidir. Uzakdoğu kökenli kara mantar Çin mutfağında çok kullanılır.

Bir mantarın iyi tanınabilmesi için başlıca 6 niteliğin gözlenmesi gereklidir.

  • Sporların rengi: Değerlendirmede önemlidir ama emin olabilmek için olgun bir mantarı siyah beyaz bir kağıt üzerine koymak, sporları kağıda silkelemek ve çok sayıda biriken sporların renklerini belirlemek gerekir. Bu renk beyaz, pembe, toprak rengi ya da siyah olabilir.
  • Perde: Mantarın tabanında zarımsı bir gelişme, bir çeşit kılıftır. Yukarı doğru açılan bu kılıftan mantar çıkar. Bu perdenin varlığı ve görünümü başlıca tanıtıcı özellikleri oluşturur.
  • Halka: Şapkanın altında bulunur ve sap kısmını çevreler.
  • Lameller: Yoğun ya da tersine gevşek biçimde düzenlenmiş olabilir, sağ bölümüne doğru apansızın bitebilirler ya da daha ileriye doğru uzanabilirler.
  • Etli bölüm: İnce, gevrek ve sert olabilir. Bazılarında pütürlü bir yapısı vardır ve kolaylıkla kırılabilir. Bazı mantarlardan kırıldıklarında ya da yaralandıklarında beyaz veya renkli bir süt akar.
  • Renk: özellikle şapkanın üstünde çoğu kez değişken ve yanıltıcıdır. Dolayısıyla mantarın tanınmasını güçleştirir.

Mantar zehirlenmesi

Zehirli mantarların yenmesinden ileri gelen bir olaydır. Mantarların bünyesinde bulunan zehirli alkaloitler bu olaya yol açar. En zehirleyici mantarların başında sinekmantarı (Amonita muscaria) ve Amonita phalloides gelir. Amonita phalloides, sinekmantarından çok daha öldürücü bir etkiye sahiptir. Gyromitra esculenta ise normal olarak pişme sırasında yok edilebilen, ancak bazı bireylerin aşırı derecede duyarlı olduğu bir zehir içerir

Yabani mantara dikkat!

Yabani mantarın yenmesinde birtakım kurallara uymak gerekir. Bu bitkiler kesinlikle çiğ yenmemelidir. Ayrıca geçkin, görünümleri bozulmuş, asalaklardan etkilenmiş olanlarından da uzak durulmalıdır. Bu nedenle çok iyi tanınan türlerle yetinmelidir. Öte yandan mantar zehirlenmesinin insan ve hayvanlarda aynı etkileri yaratmadığını, çocuklarla yaşlıların bu zehirlenmeye karşı dayanıksız olduklarını da unutmamak gerekir.

 Pişirme

Kokusunu ve çeşnisini kaybetmemesi için mantarları daima çok az suda, çabuk ve yüksek ateşte pişirin. Bol suda uzun süre kaynayan mantar sert ve lezzetsiz olur.

adminMantar,Kayın Mantarı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir